Kryptowalutowe cmentarzysko. W 2025 roku umarło ich 11 mln
Jeśli wydawało wam się, że rynek kryptowalut to kraina mlekiem i miodem płynąca, to najnowsze dane brutalnie sprowadzają na ziemię. Rok 2025 zapisał się w historii nie jako rok wielkich zysków, ale jako czas upadku projektów, które nie miały przyszłości. Padł absolutny rekord: w ciągu zaledwie 12 miesięcy wyparowało ponad 11 milionów tokenów.
Kiedyś stworzenie kryptowaluty wymagało choćby wiedzy technicznej i zasobów. Dziś dostęp jest o wiele bardziej zdemokratyzowany, co przekłada się na jakość projektów.
W 2025 roku przestało istnieć 11,6 miliona tokenów
Dla porównania, w 2024 roku liczba ta wynosiła „zaledwie” 1,4 miliona, a w 2021 roku - w czasie poprzedniej hossy - z rynku zniknęło tylko 2,5 tysiąca projektów. Skok jest więc gigantyczny. Obecnie szacuje się, że ponad połowa wszystkich kryptowalut, jakie kiedykolwiek powstały, jest już martwa.
Najgorszy był czwarty kwartał 2025 roku. To wtedy, w ciągu zaledwie trzech miesięcy, upadło 7,7 miliona tokenów. Katalizatorem była tzw. „kaskada likwidacji” z 10 października, kiedy to w ciągu jednej doby z rynku wyparowało 19 miliardów dolarów w lewarowanych pozycjach. Jak przebiega taki proces?
Efekt domina, który wyczyścił portfele graczy
W świecie krypto wielu ludzi inwestuje na kredyt (to właśnie pozycje lewarowane), pożyczając pieniądze od giełdy, by grać o większe stawki. Kiedy kursy zaczynają spadać (jak w październiku), to giełdy automatycznie zamykają konta tych, którzy grali na kredyt, żeby odzyskać pożyczone pieniądze. To masowa likwidacja jeszcze bardziej zbija ceny, co nakręca proces. W ostatnich miesiącach dotknęło to zwłaszcza miliony małych, słabych projektów, które żyły tylko dzięki spekulacjom.
Przez lata rynek był zalewany śmieciowymi memecoinami - tokenami tworzonymi bez żadnej użyteczności, planu czy wartości, często za pomocą zautomatyzowanych platform. Mechanizm był zwykle podobny i polegał na wykorzystaniu fali chwilowego trendu i agresywnym marketingu online. Prowadziło to do nagłego wzrostu ceny i... spektakularnego upadku, gdy twórcy postanowili sprzedać swoje coiny. To tzw. rug pull.
Czytaj więcej o najsłynniejszych rug pullach:
To nie koniec krypto. To wielkie sprzątanie
Choć 11 milionów martwych projektów brzmi źle, to w rzeczywistości może to być sygnał uzdrowienia. Rynek kryptowalut cierpiał na gigantyczną nadprodukcję „śmieci”. Widzimy to też po zaangażowaniu użytkowników - oglądalność treści krypto na YouTube spadła do poziomów z początku 2021 roku. Ludzie są po prostu zmęczeni botami i scamami.